Overweging bij de viering van de feestdag van St. Odulphus, 14 juni 2026

Wij vieren en eren Odulphus. Voor de basiliek in Oirschot staat een beeld van een nog jonge Odulphus die op weg gaat van Brabant naar Friesland. De foto staat op de voorkant van het boekje. Hij ziet er wat sober uit. Hij heeft geen bagage bij. Geen koffers met spullen, terwijl zo’n reis zeker in die tijd een hele onderneming was. Hij heeft zelfs geen schoenen aan zijn voeten. Nou, ga er maar aanstaan, op blote voeten naar Friesland. Wij hebben zojuist mét schoenen aan een processie gelopen van pakweg een kilometer en dat was mooi en prima om te doen. Maar als ik voorstel om wérkelijk in Odulphus’ voetsporen te treden en barrevoets een pelgrimage naar Friesland te maken, dan geloof ik niet dat ik op veel enthousiasme kan rekenen. En toch…Odulphus roept heel sterk het beeld op wat Jezus ergens in het evangelie aanhaalt als hij zijn leerlingen uitzendt: neem geen beurs mee, geen reiszak en geen schoeisel. Zo vertrekt ook Odulphus. Het enige wat hij heeft is een mantel om zijn lijf tegen de kou, een stok in de hand en een boek. Een missaal met gebeden en schriftlezingen.

De Gemertse beeldhouwer Toon Grassens maakte het beeld op verzoek van pastoor Gerard Klomp bij gelegenheid van zijn afscheid in 1999. Hij heeft ermee willen zeggen dat je in wezen niet veel nodig hebt om aan kerkopbouw te doen. Gods woord en de wil om ermee aan de slag te gaan, zijn de belangrijkste ingrediënten. Odulphus moet in zijn dagen diepe indrukken hebben achtergelaten. Hij heeft mensen vertrouwd gemaakt met de rijkdom van het evangelie. Hen de genade doen ervaren van de sacramenten. Het Odulphuspad, een wandelroute van zo’n 200 kilometer door Friesland, laat je kennismaken met zijn leven en werken.  

Inmiddels zijn we 1200 jaar verder. Het christendom is de eeuwen door gevestigd in heel Nederland. De vele kerktorens getuigen ervan. Maar die kerken zijn aan verval onderhevig en dan bedoel ik niet zozeer de gebouwen, maar meer de gemeenschappen. Het aantal kerkgangers, dopen, eerste communicanten en vormelingen is sterk afgenomen. Anderzijds horen en lezen we hoopgevende verhalen over een groeiende behoefte aan zingeving, aan houvast, ook onder jongeren. In die zin is het misschien ook nu, juist nu, een tijd om missionaire kerk te zijn. Om niet te bang te zijn om net als Odulphus erop uit te gaan. Misschien voelen we ons onvoldoende toegerust en weten we niet hoe we dat het beste kunnen aanpakken, maar met Gods woord en met een hoopvolle en positieve instelling kunnen we ook nu, net als Odulphus toen, het verschil maken.

We hoeven daarbij niet meteen aan grootse dingen te denken. Integendeel, het zijn juist de kleine dingen die het doen, zoals het bekende liedje zegt. Dingen die ons kunnen helpen om te kwijnende vlaspit niet te laten doven. Er gebeurt al het een en ander. Zo wordt er een geloofscursus aangeboden in onze parochie, waarin mensen kennis kunnen maken met de spirituele rijkdom van onze katholieke traditie. Er worden geloofsgesprekken en pastorale uurtjes aange-boden waarbij mensen in gesprek met elkaar en luisterend naar elkaar hun geloof kunnen verdiepen. We zijn als pastoraal team samen met een groep betrokken mensen bezig om nieuwe vormen van familiepastoraat aan te bieden en hebben een mooi programma voorbereid waar we na de zomervakantie mee aan de slag gaan.

Bij missionair kerk zijn kunnen we ook denken aan initiatieven die verbindend werken. Het feit dat er vandaag een projectkoor gevormd is met mensen uit heel de parochie, is daar een mooi voorbeeld van. Om nóg een concreet voorbeeld te noemen: we hebben hier een prachtige pastorie, maar die wordt niet meer bewoond. Hoe mooi zou het niet zijn dat we de deur op bepaalde dagdelen van de week openzetten en mensen uitnodigen om een kopje koffie te drinken en anderen te ontmoeten. Er is, we weten het, best veel eenzaamheid. Een bord voor de deur zetten: “van harte welkom, de koffie staat klaar” kan misschien al een opening zijn naar een fijn contact.

Bij missionair kerk zijn kunnen we ook denken aan de profetische rol van de kerk. Durven we te zeggen waar we in geloven en wat we belangrijk vinden? Er wordt in de samenleving vaak van alles geroepen. Polariserende stellingnames over migratie, klimaat en de situatie in de wereld waarmee mensen elkaar vernederen. Wat doen we daarmee? Zwijgen we en laten we dat allemaal maar gebeuren, of durven we een ander geluid te laten horen? Een geluid van barmhartigheid, dat recht doet aan mensen in plaats van hen af te breken. Wat dat betreft mogen we blij zijn met paus Leo, die tegenover de machthebbers van deze wereld opkomt voor vrede, gerechtigheid en zorg voor Gods schepping. Willen wij hem daarin volgen?

Jeremia in de eerste lezing sputtert aanvankelijk tegen. Ach Heer, ik kan niet spreken…ik ben veel te jong. Waarop God antwoord: zeg niet, ik ben veel te jong. Ga maar naar iedereen tot wie ik je zendt. En wees niet bang, want je hoeft het niet alleen te doen. Ik ben bij je. Dat vertrouwen sterkte Jeremia en hij werd een van de grootste profeten. Dat vertrouwen vergezelde Odulphus op weg naar het onbekende Friesland. Mag dat vertrouwen ook aan ons gegeven zijn en ons bemoedigen en inspireren om samen kerk te zijn in deze tijd.   

Wilfred van Nunen   

« Terug