Preek van de week

OVERWEGING 18e ZONDAG DOOR HET JAAR

In onze tijd is er regelmatig extra aandacht voor ons voedsel. Door goed voedsel is de gezondheid in ons land toegenomen. Maar kennis over goede voeding alleen is niet genoeg. Je kunt prima weten wat gezond is en toch niet gezond eten.

Jesaja zegt in de eerste lezing: “Wat geeft gij uw geld voor iets dat geen brood is?” “Luistert, luistert naar Mij: dan eet gij wat goed is, dan verzadigt gij u aan heerlijke spijs. Neigt uw oor en komt naar Mij en luistert en gij zult leven.”

Het gaat vandaag over geestelijk voedsel. Ik heb de indruk dat we daar de afgelopen eeuw steeds slordiger mee zijn geworden. We zijn secuur op wat we eten voor het lichaam, maar slordig op wat we eten voor de ziel. Het lichaam krijgt alle aandacht; we zorgen voor hygiëne, voor vitaminen, mineralen, voor medicijnen als het nodig is, want gezondheid gaat toch boven alles. Voor ons lichaam hebben we heel veel over zo blijkt.

Maar wat voor voedsel nemen we voor de ziel? Daar heeft Jesaja het over: “Luistert, luistert naar Mij: dan eet gij wat goed is, dan verzadigt gij u aan heerlijke spijs. Neigt uw oor en komt naar Mij en luistert en gij zult leven.”

In het Evangelie zijn we op een bijzonder moment in het leven van Jezus aanbeland. Jezus zoekt een moment van alleen zijn. Waarom? Omdat Hij net gehoord heeft dat Johannes de Doper is onthoofd. Jezus wil nadenken en bidden, in de stilte zijn, in de geest overleggen met zijn hemelse Vader. Maar de enige tijd die Hij krijgt is de tocht met het bootje naar de overkant, want aan de oever staan de mensen al op Hem te wachten. Hij voelt een diep medelijden en ontfermt zich over de zieken die er zijn.

Met wat voor blik heeft Jezus naar die mensen gekeken en met wat voor blik zal Jezus nu naar ons kijken? Er stromen nog steeds mensen samen in Lourdes, waar pelgrims, gezond en ziek, troost en verkwikking zoeken. Maria roept hen naar Lourdes en wijst dan naar de bron die Christus is. Hoe kijkt Jezus naar ons? Stromen de Nederlanders, stromen wij nog samen om naar Hem te luisteren en van kwalen genezen te worden?

De wonderbare broodvermenigvuldiging die hier beschreven wordt, is een teken. De eerste lezing van Jesaja komt tot vervulling in Jezus. “Luistert, luistert naar Mij: dan eet gij wat goed is, dan verzadigt gij u aan heerlijke spijs. Neigt uw oor en komt naar Mij en luistert en gij zult leven.”

Ik heb me daarom afgevraagd: zou de toegenomen aandacht voor eten, niet een teken zijn dat er een tekort is aan het andere voedsel, het voedsel voor de ziel? Een leeg gevoel in de ziel wordt vaak gecompenseerd door meer te eten. Zou er een honger kunnen zijn naar voedsel voor de ziel, maar compenseren mensen dat door nog meer in de maag te stoppen?

Een gezonde geest in een gezond lichaam is een oud gezegde. Veel kwalen beginnen bij verkeerde gewoonten en bij een verkeerde levenshouding. Onze cultuur en onze leefomgeving verwaarloost de ziel en als er al programma’s zijn, dan is er veel kaf onder het koren in de sfeer van esoterie, magie en occultisme. Hoe eenzijdig is onze tijd geworden in het geestelijk leven? Eenzijdig voedsel veroorzaakt allerlei ziekten. De eenzijdigheid zit erin dat we een overdaad krijgen aangeboden aan voedsel voor de maag, aan middelen voor het lichaam, aan mooie woorden die prettig klinken maar ons niet genezen van ons egoïsme of gehechtheid, waardoor het belangrijkste, de ziel ondervoed raakt.

Voedsel voor de ziel versterkt de band met God en de naaste. Voedsel voor de ziel is Brood uit de Hemel en dat is uiteindelijk Jezus Zelf. Problemen in onze samenleving ontstaan zodra de band met God en van daaruit de band met de naaste verstoord raakt. Om die te genezen is Jezus gekomen. Hij is het voedsel dat ons geneest en doet leven.

In de kerk komen we omdat we ons ervan bewust zijn dat we voedsel voor de ziel nodig hebben. Maar wat is één uur in de week, tegenover zoveel uren de rest van de dagen, zoveel uren aan radio, tv, krant en internet. Het is voor veel mensen nog volop vakantie. Hoe weldadig is het wanneer we in de vakantie tijd kunnen maken, niet alleen voor wandelen en gezelligheid, maar ook voor geestelijke verdieping. Ook Jezus had die stilte nodig om zich weer met zijn Vader te zijn en de juiste weg te weten. Wij hebben die stilte ook nodig, een plek waar de wereld niet kan binnendringen, een plek waar geen krant is of tv of internet, maar alleen het Evangelie of de levens van de heiligen, goede meditatie en een omgeving waarin je God gemakkelijker vindt.

Dagelijks Brood; dat is waarvoor we ook in deze Eucharistie voor zullen bidden. Moge het ook Dagelijks Brood voor de ziel zijn, opdat we door Christus tot leven komen.

Preek 18e zondag, door het jaar A, 2/3 augustus 2014 | Hagenpreken bewerkt TS

AC HTTIENDE ZONDAG DOOR HET JAAR

  EERSTE LEZING          Jes., 55, 1-3

  Uit de Profeet Jesaja 

Zo spreekt God de Heer: "Komt naar het water, gij allen die dorst lijdt! Ook gij die geen geld hebt, komt toch. Komt kopen, geniet zonder geld en zonder te betalen. Komt kopen wijn en melk. Wat geeft gij uw geld voor iets dat geen brood is? Wat geeft gij uw arbeid voor iets dat niet voedt? Luistert, luistert naar Mij: dan eet gij wat goed is, dan verzadigt gij u aan heerlijke spijs. Neigt uw oor en komt naar Mij en luistert en gij zult leven."

TUSSENZANG  Ps. 145 (144), 8-9, 15-16, 17-18 

REFREIN: Gij opent uw hand, Heer, en zegent ons.

De Heer is vol liefde en medelijden, lankmoedig en zeer goedgunstig.

De Heer is bezorgd voor iedere mens, barmhartig voor al wat Hij maakte.

De ogen van allen zien hoopvol naar U, Gij geeft hun te rechter tijd spijs.

Gij opent uw hand voor alles wat leeft, voldoet aan al hun verlangens.

De Heer is rechtvaardig op al zijn wegen, en heilig in al wat Hij doet.

Nabij is de Heer voor elk die Hem aanroept, voor elk die oprecht tot Hem bidt.

TWEEDE LEZING         Rom., 8, 35. 37-39 

Uit de brief van de heilige apostel Paulus aan de christenen van Rome 

Broeders en zusters, Wie zal ons scheiden van de liefde van Christus? Verdrukking wellicht of nood, vervolging, honger, naaktheid, levensge­vaar of het zwaard ? Over dit alles zegevieren wij glansrijk, dank zij Hem die ons heeft liefgehad. Ik ben ervan overtuigd, dat noch de dood noch het leven, noch engelen, noch boze geesten, noch wat is noch wat zal zijn, en geen macht in den hoge of in de diepte, noch enig wezen in het heelal ons zal kunnen scheiden van de liefde Gods, die is in Christus Jezus onze Heer.

ALLELUIA         Mt., 4, 4b

Alleluia. Niet van brood alleen leeft de mens, maar van elk woord, dat uit de mond van God komt. Alleluia.

EVANGELIE     Mt.,14,13-21 

Uit het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus volgens Matteüs 

In die tijd voer Jezus in een boot naar een eenzame plek om alleen te zijn. Maar het volk kwam dit te weten en zij gingen Hem vanuit hun steden te voet achterna. Toen Hij bij zijn landing dan ook een grote menigte zag, kreeg Hij diep medelijden met hen en Hij genas hun zieken. Tegen het vallen van de avond kwamen zijn leerlingen naar Hem toe en zeiden: "Deze plek is eenzaam en het is al laat op de dag. Stuur dus het volk weg om in de dorpen eten te gaan kopen." "Het is niet nodig dat zij weggaan - zei Jezus hun, geeft gij hun maar te eten." Doch zij antwoordden: "Wij hebben hier niet meer dan vijf broden en twee vissen." Waarop Jezus sprak: "Brengt die dan hier." En Hij gaf opdracht dat het volk zich zou neerzetten op het gras. Hij nam de vijf broden en de twee vissen, sloeg de ogen ten hemel, ; en nadat Hij de zegen had uitgesproken, brak Hij de broden die Hij aan zijn leerlingen gaf en de leerlingen gaven ze weer aan het volk. Allen aten tot ze verzadigd waren en aan overgebleven brokken haalde men nog twaalf volle korven op. Het waren ongeveer vijfduizend mannen die hadden gegeten, vrouwen en kinderen niet meegerekend.